UDAR SŁONECZNY
Udar słoneczny jest zaburzeniem regulacji cieplnej organizmu, spowodowanym działaniem wysokiej temperatury, przez co traci on zdolność naturalnego ochładzania się przez pocenie. Może być następstwem nadmiernego opalania, zwłaszcza w przypadku bezpośredniego wpływu promieni słonecznych na nieosłoniętą głowę. Powoduje gwałtowną zwyżkę temperatury w obrębie głowy. Miejscowe działanie promieni słonecznych na skórę głowy prowadzi do przekrwienia opon mózgowych i mózgu.
Udar słoneczny może zdarzyć się: w gorącym klimacie, podczas upału, w czasie dużego nasłonecznienia, podczas przebywania w gorących i parnych pomieszczeniach, podczas długiego marszu lub zabawy w czasie upału.
Szczególnie predysponowane są osoby starsze oraz dzieci gdyż mają one w sposób naturalny niezbyt dobrze działającą termoregulację. Narażone są także osoby cierpiące na cukrzycę, choroby serca, osoby otyłe i przyjmujące leki antyhistaminowe, moczopędne, antydepresyjne i rozszerzające naczynia a także osoby pod wpływem alkoholu.
Objawy:
- bardzo wysoka temperatura ciała przekraczająca 39°C,
- sucha, gorąca, zaczerwieniona skóra,
- brak pocenia,
- przyspieszony i napięty puls,
- możliwe zaburzenia świadomości, zawroty głowy, wymioty,
- utrata przytomności.
Pierwsza pomoc:
- umieścić poszkodowanego w zacienionym i odosobnionym miejscu,
- zapewnić dostęp powietrza,
- stosować zimne okłady na głowę,
- podawać zimne napoje, w żadnym wypadku nie podawać alkoholu, kawy, herbaty,
- jeżeli temperatura chorego przekracza 39°C, zdjąć z niego ubranie i zanurzyć go w chłodnej (nie lodowatej!) wodzie lub polewać wodą z prysznica aż do momentu, gdy temperatura spadnie poniżej 38°C,
- zwrócić uwagę, żeby nie przechłodzić organizmu oraz zbyt szybkim ochładzaniem nie spowodować szoku termicznego,
- w przypadku braku poprawy stanu zdrowia, wezwać pogotowie ratunkowe.
UDAR CIEPLNY
O udarze cieplnym mówi się wówczas, gdy dochodzi do ogólnego przegrzania organizmu, a nadmiar ciepła nie może być wydalony na zewnątrz ustroju, np. człowiek jest zbyt ciepło ubrany lub pracuje w pomieszczeniu, gdzie panuje bardzo wysoka temperatura.
Objawy:
- mroczki przed oczami,
- szum w uszach i skroniach,
- zawroty i ból głowy,
- wzmożone pragnienie,
- zaczerwienienie ciała i obrzęk skóry,
- podwyższona temperatura nawet do 40°C.
Gdy człowiek nie poci się i ma suchą skórę, mogą wystąpić wymioty, zwężenie źrenic, utrata przytomności.
Pierwsza pomoc:
Pierwsza pomoc jest podobna jak przy udarze słonecznym i polega na ułożeniu poszkodowanego w chłodnym, przewiewnym i zacienionym pomieszczeniu z zimnymi okładami na głowie, podając chłodne napoje do picia. Można również obłożyć całe ciało np. wilgotnymi ręcznikami. Jeżeli osoba potrzebująca pomocy jest nieprzytomna, to układamy ją w pozycji bezpiecznej, w przypadku braku oddechu stosujemy sztuczne oddychanie, aż do przybycia lekarza.
OMDLENIA
Omdlenie stanowi bodaj najczęstszą, a zarazem najmniej groźną formę przemijających i nawracających zaburzeń świadomości. Istota omdlenia polega na chwilowym niedokrwieniu mózgu, wskutek czynnościowych zaburzeń regulacji krążenia ogólnego, w wyniku emocji oraz innych obciążających czynników, jak długotrwałe stanie, upał, ból.
Omdlenie może wystąpić u zupełnie zdrowego człowieka.
Objawy:
- utrata przytomności.
Pierwsza pomoc:
- umożliwić dostęp świeżego powietrza,
- położyć na plecach i unieść nogi na wysokość 30-40 cm.
Skierować poszkodowanego do lekarza.
